|
Janueri
– Vulainuqalevu
E vanua, sa lou na
were, kasura na ivakada, tabu ni lakovi ni suasua de karaca
na uvi. E levu tiko na vuata - matua na uto kei na vudi; via
oti na maqo, ia sa dreu na dawa kei na wi; na ivi se qai se.
Levu na isaluaki - se tiko ga na lagakali, bua, caucau, dreu
na misimisi.
Ya na lairo, vakabibi,
vakabibi na lairo damu, me lai dere neke i waitui, tobotobo
rawarawa ena bogi buto.
Mai wai, e levu na
nuqa kei na ki, katoa na kena ba. Gauna ni bulubulu (luveniqio),
rai na matadra ni vidi na sinu. Matua tiko ga na kuku, kolakola,
kei na kaikoso. Yati na vivili, madrali, bosucu, tadruku.
Momona na saravalivali. Ciri mai na drose (me laugunu) kei
na salato (e dau veicorogi). Gaga vakalevu na iko ena kena
vanua.
Lesu
tale icake
Veverueri
– Vulaisevu
Tu donu na iribuli
- ni sa kala, sa matua na uvi. Keli na uvi taumada, sevu vakavanua.
Tara na lololo (valevale). Se vula tiko ni vuata, dreu na
wi kei na dawa, matua na ivi, yaca me koko se sikiviro.
Mai wai, sa oti na nuqa kei na ki, kena isosomi ena malevu
na voro - vaka na ki lalai
Lesu
tale icake
Maji
– Vulaikelikeli
Tau bi na uca, na wainigasau.
Lutu na yaseyase. Keli tiko na uvi, vakabibi na uvi balavu.
Tei na kumala me vakalewe. Se qai se tiko na gasau, se bera
na duruka. Matua na uvi, na vutu, e so na mataqali uto.
Keli na qara ni kacau
(lagio) me tavu. Era kumukumuni na dilio mera vakarau vuka.
Sa tu tale na bicitoka (kawakawasa).
Daba na mana, matua
na kuka, qari. Drava na waitui, uro na ika, ca totolo.
Lesu
tale icake
Epereli
– Vulaigasau
Tau tiko ga na uca,
dua na uca bi na wainiduruka. E vanua, se keli na uvi, vakabibi
na uvi balavu. Matua e so na mataqali uto, dreu na moli, bau
kina na molikana. Cucula na vuata, kainaki ni cula na gasau.
Matua na dilio, gauna ni veidilo. Veitauvi na cika. Era vuka
na dilio mera lesu tale i nodra vanua. Lala na kai ni waidranu.
Mai wai, se daba na
mana, matua na qari, kuka. Drava tiko na waitui, levu ga na
salala kei na tugadra (yatule).
Lesu
tale icake
Me
– Vulaidoi
Sa via oti mai na draki
ca, lailai tale ga na namu kei na lago. Tau e dua na uca bi,
na ivakabonaniduruka, se kina na duruka kei na vico. E vanua,
se keli tiko na uvi, vakabibi na yabaki levu (uvi leka), tekivu
na werewere, tei na uvi taumada. Dreu tiko ga na moli, oti
na duruka. Caka na kailegaga me verevere - kakana ni yabaki.
Se na senikau ni vula o Me - na vulaome (makarita, senikaloni).
Mai wai, drava tiko
ga, levu ga na daniva, salala, sara - gauna ni qoli lawa.
Lesu
tale icake
June
– Vulaiwerewere
E Vanua, vula ni werewere,
oti na kelikeli, tei tiko na uvi taumada. Matua na kawai,
keli. Se tiko ga na duruka kei na vico. Uro na ugavule, bulubulu
ena nuku me kua ni icoi ni kawai.
Mai wai, qoli lawa
- gauna ni daniva, sara. Sa kune na tovuto.
Lesu
tale icake
Julai
– Vulaicukicuki
E vanua, tei tiko na
uvi taumada, carubi na werewere kei na cukicuki. Keli na kumala.
Tekivu se e so na kau, me vaka na drala, vasili.
Mai wai, sa gauna ni
kuita, kune vakalevu na tovuto. Vakaluveni na kasala (kerakera),
senikawakawa. Qolivi na daniva, ose, matu.
Lesu
tale icake
Okosita
– Vulaisenidrala, Vulaikawakawa
Vula draki veilecayaki.
E vanua, tei na yabaki levu kei na kumala ni siga ni sucu.
Keli na veiwa, tei. Se na drala kei na misimisi. Vua na tiri,
matua na tarawau kei na ivi. Siki na kai ni waidranu.
Mai wai, gauna ni kuita.
Qolivi na vaya, matu. Vakaluveni na kasala (kerakera) kei
na senikawakawa. Veibalati na vonu.
Lesu
tale icake
Sepiteba
– Vulaivavakada
E vanua, tei tiko na
yabaki levu, vakadataki na uvi sa kadre, ti sobu na lewena.
Tei na dalo me iyavoi ni were. Tei oti ga na yabaki, tekivu
na veitiqa. Tei na kawai.
Levu na senikau - se
na moli, maqo, drala, buaniviti, mokosoi, wadamu, sola na
via. Votu na uto.
Era yacoyaco tale mai
na dilio kei na batikaciwa.
Mai wai, vakaluveni
tiko ga na kasala, kawakawa. Levu na yate ni veata. E so na
vanua sa ta kina na balolo.
Lesu
tale icake
Okotova
– Vulaibalololailai
E vanua, sa oti na
tei uvi. Tei tiko na dalo, kawai, via. Matua mai na uto. Tubu
na borosousou kei na cagolaya. Se tiko na buaniviti kei na
makosoi, vua na misimisi, sovusovu na tavola. Se tale ga na
daiga (daga, dedega, marevo, kanikani, yabiasa).
Era yaco mai vakalevu
na dilio kei na batikaciwa. Vakadreti rawa na vale, ni voleka
na vulaicagilaba.
Tekivu na vati ba kei
na tali wea. E so na vanua sa ta ba balolo lailai.
Lesu
tale icake
Noveba
– Vulaibalololevu
Tau na uca ni talatalaci
ni vulaisiga. E vanua, dolo tiko na uvi, vakadataki, tubu
na kena icadrai. Matua na uto, maqo, kavika, dreu na vainaviu.
Se na dawa kei na vutu, bobota na sinu. Dreu na misimisi.
Qeu na lairo, momona
na qari.
Mai wai, sa tekivu
na cocoka - levu na saqa, walu, ika lelevu. Toni na wea, sobu
na ba, coko kina na ki, tovisi, voivoi, deu. Ta na balolo.
Lesu
tale icake
Diseba
– Vulainuqalailai.
E vanua, bulabula tiko
na were, keli na uvi taumada, vakabibi na vurai. Tei na vurai.
Matua na uto. Dreu na maqo, kavika, dawa, vainaviu. Se na
nuqanuqa, sinukakala, sekoula - senikau ni siga ni sucu. Dreu
na misimisi. Mai baravi, se na sinu, sucu na bulubulu (luveniqio),
kata na qio. Kata tale ga na namu. Sa ya na lairo me lai dere
neke, vakabibi na lairo vula. Vakasucu na gogo (toko), laukana
na kena yaloka.
Mai wai, toni na wea,
coko ena ba na ki, nuqa, cucu, tanabe, cebe (kaikai). Vakaluveni
na keteleka, saqa, walu, ika lelevu. E so na vanua sa ta tale
kina na balolo.
Lesu
tale icake
|
VULA VAKAVTI 
